Vận đơn là gì? Những thông tin liên quan đến vận đơn

Tác giả: Ngọc Trâm - Ngày đăng: 23-10-2021

Nếu bạn đang thắc mắc vận đơn là gì trong xuất nhập khẩu, vậy thì hãy cùng BachkhoaWiki đi tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé.

Vận đơn là một quy trình vô cùng quan trọng và cần thiết trong xuất nhập khẩu. Vậy vận đơn là gì? Theo chân BachkhoaWiki để cùng được giải đáp nhé.

Vận đơn là gì?

Vận đơn trong xuất nhập khẩu được hiểu là đơn vận tải, là chứng từ do đơn vị vận chuyển hoặc thuyền trưởng (đường biển) phát hành sau khi hàng hoá đã được xếp lên tàu, máy bay hoặc đã được tiếp nhận và chờ xếp lên tàu, máy bay.


Advertisement

Hiện nay, đang có những loại vận đơn như vận đơn đường biển, vận đơn đường hàng không và giấy gửi hàng đường sắt.

Chúng đều có vai trò như nhau, tuỳ vào từng loại hình vận chuyển, vận đơn sẽ được xuất tương ứng.


Advertisement

Vận đơn là gì

Vận đơn sạch là gì?

Chúng ta biết rằng Vận đơn là một chứng từ vận tải do người vận chuyển, hoặc thuyền trưởng (đường biển) hoặc đại lý của người vận chuyển ký phát sau khi hàng hóa đã được xếp lên tàu hoặc hàng hóa đã được nhận và chờ xếp lên tàu.


Advertisement

Bên cạnh yếu tố trên, có một điều mà các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đều rất quan tâm đó là vận đơn phải là vận đơn sạch tức là là vận đơn tuyên bố không có thiệt hại hoặc mất mát hàng hóa trong quá trình vận chuyển.

Vận đơn sạch được cấp bởi người chuyên chở sau khi kiểm tra kỹ lưỡng tất cả các kiện hàng để phát hiện mọi thiệt hại, hao hụt về số lượng hoặc sai lệch về chất lượng hàng hoá.

Vận đơn sạch là gì trong quá trình vận chuyển hàng hóa

Vận đơn sạch là một loại vận đơn đường biển, là hợp đồng vận chuyển giữa người gửi hàng, người chuyên chở và người nhận số hàng hóa được vận chuyển ra nước ngoài đó.

Hình thức này đảm bảo hàng hóa được nhận và đặt trên tàu ở trong tình trạng tốt và không có thiệt hại hoặc khiếm khuyết bên ngoài.

Bên cạnh đó, cũng đảm bảo cho số lượng hàng hóa được đặt trên tàu trước khi hàng hóa thực sự được vận chuyển.

Vận đơn theo lệnh là gì?

Vận đơn theo lệnh (To order bill of lading) là vận đơn ghi rõ tên người giao hàng (shipper) hoặc tên những người do người giao hàng chỉ định phát lệnh trả hàng.

Trường hợp trong vận đơn theo lệnh không ghi rõ tên người phát lệnh trả hàng thì người giao hàng mặc nhiên được coi là người có quyền đó.

Thuật ngữ này còn được gọi là “bill of lading to order”. Chúng giúp cho việc chuyển đổi quyền sở hữu, chuyển nhượng lô hàng bằng cách ra lệnh thông qua ký hậu vận đơn.

Vì vận đơn chuyển nhượng được cho nên vận đơn theo lệnh phải là vận đơn gốc, có thể là vận đơn đích danh hoặc vô danh phụ thuộc vào cách ký hậu.

Chức năng của vận đơn là gì?

Một vài chức năng quan trọng của vận đơn đó là

  • Nó là bằng chứng xác nhận hợp đồng vận tải đã được ký kết và chỉ rõ nội dung của hợp đồng đó. Với chức năng này, nó xác định quan hệ pháp lý giữa người vận tải và người chủ hàng, mà trong đó, đặc biệt là quan hệ pháp lý giữa người vận tải và người nhận hàng.
  • Nó là biên lai của người vận tải xác nhận đã nhận hàng để chuyên chở. Người vận tải chỉ giao hàng cho người nào xuất trình trước tiên vận đơn đường biển hợp lệ mà họ đã ký phát ở cảng xếp hàng.
  • Nó là chứng từ xác nhận quyền sở hữu đối với những hàng hóa đã ghi trên vận đơn. Với chức năng này, vận đơn là một loại giấy tờ có giá trị, được dùng để cầm cố, mua bán, chuyển nhượng.

TÌM HIỂU] Vận đơn là gì? Cách phân loại vận đơn trong ngành logistics

Các loại vận đơn hiện nay

Phân loại vận đơn dựa vào quan hệ trong việc trả hàng

  • Vận đơn chủ (Master Bill of Lading)

Loại vận đơn này thể hiện thông tin lô hàng được vận chuyển giữa các địa lý vận tải. Master Bill of Lading được phát hành bởi hãng vận chuyển có ohuowng tiện như hãng tàu biển, hãng hàng không.

  • Vận đơn thứ (House Bill of Lading)

Vận đơn thứ sẽ thể hiện thông tin lô hàng vận chuyển giữa bên bán và bên mua. Người phát hành vận đơn thứ thường là đơn vị Forwarder, là những công ty vạn tải không có phương tiện.

Phân loại vận đơn dựa vào khả năng lưu thông

  • Vận đơn theo lệnh

Đây là loại vận đơn mà tại mục Consignee không ghi rõ người nhận hàng mà sẽ ghi theo lệnh của một đơn vị nào đó được bên giao hàng chỉ định phát lệnh trả hàng.

  • Vận đơn đích danh

Đây là loại vận đơn mà thông tin người gửi hàng và nhận hàng trên thực tế được nêu rõ. Chỉ có người nhận hàng được đề cập đích danh trên vận đơn mới có quyền nhận hàng. Loại vận đơn này không thể chuyển nhượng bằng cách ký hậu.

  • Vận đơn vô danh

Bạn có thể để ý rằng ở ô Người nhận hàng trên vận đơn được bỏ trống. Bất cứ ai xuất trình được vận đơn cho đơn vị vận chuyển thì đều có quyền nhận hàng.

Cơ sở pháp lý của mẫu vận đơn là gì?

Đây là qui định về nguồn luật điều chỉnh các điều khoản của vận đơn cũng như giải quyết sự tranh chấp giữa chủ hàng và người vận tải.

Nguồn luật này, ngoài luật quốc gia còn có cả các công ước quốc tế có liên quan như qui tắc La Haye và công ước Brussel 25/8/1924, Nghị định thư Visby 1968 hoặc công ước Hamburg 1978 về vận đơn đường biển.

Các mẫu vận đơn bạn nên biết

Mẫu vận đơn đường biển

Bên dưới là một số mẫu vận đơn đường biển, bạn có thể tham khảo để nhận biết một cách chính xác nhất.

Nhận biết các loại vận đơn đường biển

Nội dung chi tiết trên B/L của từng hãng vận tải có thể khác nhau ít nhiều. Sau đây là những mục chính cần lưu ý trong cách đọc vận đơn đường biển, cho hàng container (tàu chợ), còn B/L cho tàu chuyến sẽ khác đi chút ít (ví dụ: không có số container, seal…).

  • Tên & logo của hãng vận tải
  • Số vận đơn (B/L No.)
  • Số lượng bản gốc (No. of Originals)
  • Người gửi hàng (Shipper)
  • Người nhận hàng (Consignee)
  • Người thông báo (Notify Party)
  • Tên tàu & Số chuyến (Vessel & Voyage No.)
  • Cảng xếp (Port of Loading), cảng dỡ (Port of Discharge)
  • Số container, chì (Container No.; Seal No.)
  • Mô tả bao kiện, hàng hóa (Description of Packages and Goods)
  • Trọng lượng toàn bộ (Gross Weight), Dung tích (Measurement)
  • Cước và phí (Freight and Charges)
  • Ngày và địa điểm phát hành B/L (Place and Date of Issue)
  • Nội dung khác…

Mẫu vận đơn đường không

Một số nội dung chi tiết trên mặt trước của mẫu vận đơn hàng không như sau:

  • Số vận đơn
  • Sân bay xuất phát (Airport of departure)
  • Tên và địa chỉ của người phát hành vận đơn (Issuing carrier’s name and address)
  • Người gửi hàng (Shipper)
  • Người nhận hàng (Consignee)
  • Ðại lý của người chuyên chở (Issuing carrier’s agent)
  • Tuyến đường (Routine)
  • Thông tin thanh toán (Accounting information)
  • Tiền tệ (Currency)
  • Mã thanh toán cước (Charges codes)
  • Cước phí và chi phí (Charges)
  • Giá trị kê khai vận chuyển (Declare value for carriage)
  • Giá trị khai báo hải quan (Declare value for customs)
  • Số tiền bảo hiểm (Amount of insurance)
  • Thông tin làm hàng (Handing information)
  • Số kiện (Number of pieces)
  • Các chi phí khác (Other charges)
  • Cước và chi phí trả trước (Prepaid)
  • Cước và chi phí trả sau (Collect)
  • Ô ký xác nhận của người gửi hàng (Shipper of certification box)
  • Ô dành cho người chuyên chở (Carrier of execution box)
  • Ô chỉ dành cho người chuyên chở ở nơi đến (For carrier of use only at destination)
  • Cước trả sau bằng đồng tiền ở nơi đến, chỉ dùng cho người chuyên chở (Collect charges in destination currency, for carrier of use only).

Vận Đơn Hàng Không (AirWay Bill) Là Gì, Kiến Thức Tổng Hợp Về Vận Đơn Cho Người Mới Bắt Đầu – VinaTrain Việt Nam

Mẫu vận đơn đường bộ

Cũng như hai loại vận đơn trên, vận đơn đường bộ cũng cần phải bao gồm các yếu tố như số vận đơn, tên địa chỉ nhận đơn, tên shipper… Bạn có thể tham khảo mẫu dưới đây để biết chi tiết hơn.

Vận đơn đường Bộ

Cách tra cứu vận đơn

Cách tra cứu vận đơn đường biển

Khi gửi hàng hoá và gửi yêu cầu giao hàng hóa cho đơn vị vận chuyển, hoàn thành các thủ tục bạn sẽ được nhận một biên nhận xác nhận về thỏa thuận dịch vụ giao hàng, hay hợp đồng giao hàng với đơn hàng lớn. Trong giấy tờ này, sẽ có mã vận đơn gắn liền với kiện hàng hoá đó.

Find Out là gì và cấu trúc cụm từ Find Out trong câu Tiếng Anh?

Bạn sẽ truy cập vào website của đơn vị vận tải tương ứng và thực hiện các thao tác tra cứu. Sử dụng mã vận đơn để tra cứu vận đơn đường biển vào phần ô yêu cầu tương ứng.

Có hai cách để bạn kiểm tra là sử dụng mã số vận đơn hoặc số container.

Nhập thêm thông tin yêu cầu, dựa vào biên nhận hay hợp đồng đã ký kết. Chỉ một vài thao tác nhỏ, nhấn OK hay Tra Cứu để gửi yêu cầu lên hệ thống.

Tiếp theo sẽ xuất hiện cửa sổ liên kết cùng với trang tra cứu lịch của hàu hãng sẽ hiện lên. Từ kết quả hiển thị này, bạn có thể thấy được thông tin chi tiết về hàng hoá của mình.

Khi tra cứu vận đơn đường biển bạn sẽ thấy được thông tin về ngày giờ mà tàu vận chuyển hàng của bạn xuất phát đi từ cảng, cả thời gian neo đậu tại các cảng trung chuyển (nếu có), thông tin về số vận đơn, tên con tàu vận tải hàng của bạn… đều có thể xuất hiện đầy đủ tuỳ đơn vị vận chuyển.

Nhưng nhìn chung, những thông tin cơ bản nhất sẽ được hiển thị để khách hàng có thể có thông tin, và kiểm soát được lịch trình hàng hoá của mình.

Cách tra cứu vận đơn đường không

Các hãng hàng không hiện đều cho phép tra cứu tình trạng lô hàng trên website của họ.

Để có thể tra cứu vận đơn hàng không, bạn vào website của hãng và tìm phần tracking, sau đó nhập số AWB vào là có thể tìm được thông tin mình cần.

Cách tra cứu vận đơn đường bộ

Cũng giống như hai cách tra cứu trên, bạn chỉ cần truy cập vào từng trang website của bên vận chuyển và nhập mã số đơn hàng sau đó nhấn enter.

Sau đó sẽ có hàng loạt thông tin về đơn hàng hiển thị lên cho bạn.

Một số câu hỏi thường gặp với vận đơn

Mã vận đơn hàng trên Shopee, Lazada hay Tiki là gì?

Các loại mã trên Shopee, Lazada hay Tiki do chính các đơn vị vận chuyển trên kết hợp với các sàn TMĐT để làm đối tác vận đơn cho khách hàng mua sắm mang trải nghiệm tốt hơn.

Trước đây khi mua sắm mọi người thường nhận được mã vận đơn riêng sau đó tra cứu tại đơn vị vận chuyển nhưng hiện tại với mỗi mã vận đơn Tiki.

Mã vận đơn Shopee hay mã vận đơn Lazada bạn đã có thể theo dõi hành trình xử lý đơn hàng tại đơn vị bạn mua sắm luôn.

Shopee, Lazada và Tiki đều “ăn nên làm ra” bất chấp đại dịch

Việc đa dạng hoá các đơn vị vận chuyển giúp người mua có nhiều lựa chọn đơn vị giao hàng mà mình ưa thích hoặc hài lòng về chất lượng dịch vụ bên họ.

Ví dụ bạn hay mua sắm tại Shopee bạn yêu thích và tin tưởng Giao Hàng Tiết Kiệm, Viettel Post thì sẽ lựa chọn các đơn vị này trong phần vận chuyển.

Ngoài ra sự đa dạng hoá hệ thống vận đơn cũng mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng khi tin tưởng và sử dụng dịch vụ mua hàng hoá trên website và ứng dụng mua sắm của họ.

Bill of Lading là gì?

Bill of Lading (B/L) hay vận đơn đường biển là chứng từ được hãng tàu cung cấp cho người gửi hàng, sau khi đặt booking. B/L phải thể hiện các thông tin về hàng hóa.

Phải có chữ ký của đại diện được ủy quyền của người vận chuyển, người gửi hàng và người nhận.

Hãng tàu phải xác nhận các chi tiết: phân loại vận đơn, số lượng kiện hàng, trọng lượng, số lượng, người gửi hàng.

Tên người nhận hàng, tên cảng khởi hành và điểm đến, ngày khởi hành, chất lượng và số lượng hàng hóa vận chuyển.

Bill of Lading và quy trình phát hành vận đơn đường biển

Mã vận đơn là gì?

Ký hậu vận đơn là gì?

Ký hậu vận đơn hay Vận đơn ký hậu, hiểu nôm na là việc chủ hàng sẽ ký vào phía sau vận đơn gốc, nhằm mục đích chuyển quyền sở hữu đối với lô hàng liên quan.

Ký hậu áp dụng cho vận đơn đường biển.

Còn trong vận tải đường hàng không thì do Airway Bill không có chức năng chứng từ sở hữu nên không có nghiệp vụ ký hậu đi kèm.

Nghiệp vụ ký hậu phải thực hiện trên vận đơn gốc (Original), loại vận đơn theo lệnh (To Order Bill of Lading) và theo đó, chủ hàng phải thực hiện ký đóng dấu vào mặt sau vận đơn.

Số vận đơn là gì?

Số vận đơn hay mã vận đơn được hiểu đơn giản là mã số mà đơn vị dịch vụ chuyển phát cung cấp nhằm xác minh gói hàng để thực hiện việc vận chuyển.

Mã vận chuyển thường được in ra trên tờ vận đơn và được dán trên gói hàng.

Mỗi gói hàng đều có mã vận chuyển riêng. Mã vận chuyển sẽ được cập nhập trên hệ thống để giúp theo dõi quá trình vận chuyển và giao hàng.

Vận đơn chở suốt là gì?

Vận đơn chở suốt (Through Bill of Lading) là loại vận đơn được cấp khi hàng hóa được chuyên chở qua nhiều chặng (bằng hai hay nhiều con tàu của hai hay nhiều người chuyên chở).

Loại vận đơn này do một người phát hành và chịu trách nhiệm về hàng hóa từ điểm đầu đến điểm cuối của hành trình chuyên chở.

Vận đơn Surrender là gì?

Surrendered bill of lading hay vận đơn surrender được gọi là vận đơn Điện giao hàng hay là một vận đơn Xuất trình để thuận tiện cho người gửi hàng và người nhận hàng trong việc giải phóng hàng.

Thường thì khi shipper làm surrender bill sẽ tốn một khoản phụ phí vận tải biển, phụ phí này thu trong khoản telex release fee.

Xem thêm:

Trên đây là toàn bộ thông tin xoay quanh câu hỏi vận đơn là gì. Nếu thấy hay và hữu ích nhớ like và share để ủng hộ BachkhoaWiki bạn nhé.

Chuyên mục: Thuật ngữ kinh doanh