Chuyển giá là gì? Cẩm nang hữu dụng về chuyển giá

Tác giả: Tường Vi - Ngày đăng: 23-10-2021

Bạn đang tìm hiểu thông tin liên quan đến chuyển giá là gì? Cẩm nang hữu dụng về chuyển giá. Hãy cùng BachkhoaWiki giải đáp thắc mắc này nhé!

Chuyển giá có vai trò gì trong kinh doanh và chuyển giá như thế nào là đúng pháp luật. Vậy chuyển giá là gì? Hãy cùng BachkhoaWiki giải đáp những thắc mắc này nhé!

chuyển giá là gì


Advertisement

Chuyển giá là gì?

Chuyển giá là một bộ phận của những công ty có mối liên kết giao dịch thực hiện các chính sách đối với hàng hóa, dịch vụ, vay,… không theo giá thị trường với mục đích tối thiểu hóa số thuế phải nộp giữa các công ty có mối quan hệ liên kết.

Ví dụ về chuyển giá

Một tập đoàn X có 2 công ty con là Y và Z. Trong quá trình sản xuất giày, công ty Y đã nhập nguyên liệu da của công ty Z với mức giá 100.000 đồng/m2 cao hơn giá thị trường lúc đó là 60.000 đồng/m2.


Advertisement

Hai công ty thực hiện việc đẩy giá như vậy trong báo cáo tài chính nhằm tăng chi phí, giảm doanh thu của công ty Y để từ đó nộp thuế ít hơn.

Chuyển giá có phải hành vi vi phạm pháp luật?

chuyển giá là gì


Advertisement

Quy định pháp luật về chuyển giá của Việt Nam luôn có 2 mặt khác nhau. Một là tuân thủ quy định về chuyển giá của pháp luật Việt Nam và quốc tế. Hai là lạm dụng việc chuyển giá để có thêm lợi thuận.

Ông Wayne Barford – cố vấn cấp cao của Trung tâm Thuế và Đầu tư quốc tế, cựu Trợ lý Ủy viên Sở Thuế vụ Australia phát biểu rằng:

“Chuyển giá không phải là một hoạt động vi phạm pháp luật. Chỉ có gian lận về giá hay lạm dụng chuyển giá nhằm mục đích trốn thuế mới là bất hợp pháp”.

Mục tiêu của chuyển giá là gì?

chuyển giá là gì

Mục tiêu chính của việc chuyển giá là giảm mức thuế phải nộp xuống mức thấp nhất để từ đó tối đa hóa lợi nhuận của một doanh nghiệp. Nguyên nhân dẫn đến chuyển giá bao gồm:

  • Một là xuất phát từ quyền quyết định giá của một giao dịch của các cá nhân, doanh nghiệp trong kinh doanh, dẫn đến họ có thể hoàn toàn mua, bán hàng hóa, dịch vụ theo giá kỳ vọng;
  • Hai là xuất phát từ mối quan hệ gắn bó về lợi ích giữa các doanh nghiệp có mối liên kết nên sự khác biệt về giá giao dịch giữa các chủ thể có cùng lợi ích không thay đổi lợi ích toàn cục;
  • Ba là xuất phát từ nguyên nhân lợi ích toàn cục không bị thay đổi nhưng sẽ làm thay đổi nghĩa vụ thuế của họ vì thuế đã được đẩy xuống mức thấp nhất.

Ý nghĩa của chuyển giá là gì?

chuyển giá là gì

Chuyển giá luôn tồn tại 2 mặt đối lập. Tuy nhiên chuyển giá đem đến một số ý nghĩa nhất định bao gồm:

  • Cung cấp thông tin để doanh nghiệp ra quyết định mua, bán hàng hóa, dịch vụ
  • Tối ưu hóa hoạt động phân bổ nguồn tài chính
  • Công cụ đo hiệu suất phân chia
  • Thúc đẩy các nhà quản lý bộ phận
  • Quyền tự chủ phân chia được giữ vững
  • Giữ mức can thiệp tối thiểu của quản lý cấp cao
  • Là yếu tố để đánh giá việc chuyển giá là tốt hay xấu,…

Một số hình thức chuyển giá phổ biến hiện nay

Làm khống giá trị tài sản vô hình

Tài sản vô hình là một trong những tài sản khó kiểm soát. Ngoài góp vốn bằng tài sản hữu hình thì các doanh nghiệp còn góp vốn bằng phần mềm, công thức pha chế, thương hiệu,…

Nhưng những tài sản này rất khó xác định được giá trị dẫn đến giá trị tài sản vô hình làm khống lên. Qua đó tiếng nói, tầm ảnh hưởng của các nhà đầu tư thường tăng lên.

Gia tăng giá trị góp vốn

Các doanh nghiệp thường góp vốn bằng máy móc, thiết bị, công nghệ sản xuất,… Do bị hạn chế bằng nguồn lực tài chính nên các doanh nghiệp thường lựa chọn hình thức góp vốn, phổ biến là góp vốn bằng quyền sử dụng đất nhưng thường bị đánh giá thấp.

Trong khi đó các loại thiết bị, máy móc công nghệ hiện đại được các nhà đầu tư nước ngoài góp vốn thường mang tính đặc thù hay đã khấu hao hết khi sử dụng ở nước họ.

Tuy nhiên do doanh nghiệp nước ta bị hạn chế năng lực thẩm định giá, thiếu thông tin nên trong quá trình thẩm định, những tài sản này thường được đẩy lên cao hơn so với giá trị thực.

Mặt khác, cơ quan Nhà nước thường tính thuế dựa trên chứng từ, hóa đơn.

Trong khi các doanh nghiệp có mối liên kết có thể thỏa thuận mức giá cao hơn thị trường các tài sản góp vốn đó. Từ đó dẫn đến chi phí khấu hao của các loại tài sản này cũng cao hơn thông thường,

Thông qua việc mua, bán nguyên vật liệu, thành phẩm

Hình thức thông qua việc mua, bán nguyên vật liệu, thành phần này khá đặc trưng vì nó sẽ làm giảm số thuế phải nộp và có thể chuyển lãi thành lỗ trong nhiều trường hợp.

Hiện nay nhiều công ty có mối liên kết thì họ sẽ mua bán thông qua doanh nghiệp thứ 3 do chính họ xây dựng nên khi đó cơ quan Nhà nước cũng gặp khó khăn trong việc xác định đối tác.

Nâng cao chi phí quản lý và hành chính

Việc nâng cao chi phí quản lý và chi phí hành chính này dẫn đến việc gia tăng chi phí của doanh nghiệp. Để đạt được hiệu quả lao động thì phải nâng cao chi phí quản lý và hành chính thông qua:

  • Thuê người quản lý có chuyên môn với mức lương rất cao
  • Trả phí quản lý cho công ty mẹ
  • Doanh nghiệp phải tài trợ cho nhân viên qua nước ngoài để học tập, đào tạo chuyên môn,…

Thay đổi giá bán giữa các công ty liên kết

Các công ty liên kết thường thay đổi giá bán khác đi rất nhiều so với sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Điều này khiến các công ty bán sản phẩm với mức giá thấp hơn cho các công ty nước ngoài và mua vào với mức giá cao hơn.

Dẫn đến chi phí tăng, doanh thu giảm, lợi nhuận giảm từ đó thuế thu nhập doanh nghiệp giảm xuống.

Chi phí quảng cáo

Nâng cao chi phí quảng cáo được nhiều công ty áp dụng đặc biệt là các doanh nghiệp FDI. Do quy định về quảng cáo nước ta còn khá lỏng lẻo dẫn đến phát sinh thua lỗ ảo, giảm chi phí,…

Vay và cho vay

Các doanh nghiệp có mối liên kết thường phát sinh các hoạt động vay và cho vay. Hình thức này khá phổ biến hiện nay để chuyển lợi nhuận từ thuế suất cao sang nơi có thuế suất thấp.

Các biện pháp chống chuyển giá

Có nhiều biện pháp chống chuyển giá, dưới đây là một số biện pháp phổ biến:

  • Hoàn thiện hệ thống pháp luật
  • Xây dựng cơ quan thanh tra, kiểm tra về chuyển giá
  • Áp dụng cơ chế thỏa thuận trước về xác định giá
  • Xây dựng cơ sở dữ liệu
  • Tăng cường đào tạo, nâng cao nguồn nhân lực cho ngành thuế
  • Minh bạch, công khai trong thực hiện công vụ và chế tài hữu hiệu.

Thực trạng chuyển giá ở Việt Nam

Về công tác chống chuyển giá tại Việt Nam trong những năm qua đã xuất hiện một số khó khăn, thách thức cho cơ quan thuế như sau:

“Theo các báo cáo của VCCI mỗi năm có khoảng trên từ 40-50% doanh nghiệp FDI kê khai lỗ, trong đó có rất nhiều doanh nghiệp lỗ liên tục trong nhiều năm.

Thậm chí có doanh nghiệp lỗ lũy kế đến mức âm vốn chủ sở hữu nhưng vẫn tiếp tục hoạt động bình thường, kể cả việc mở rộng quy mô kinh doanh.”

Điểm đáng lưu ý là mặc dù lỗ nhưng các doanh nghiệp vẫn tiếp tục mở rộng quy mô kinh doanh thay vì phá sản. Ngoài ra còn có nhiều trường hợp chưa được phát hiện nhưng thanh tra cũng gặp nhiều khó khăn khi thực hiện công tác kiểm tra.

Quy định về chuyển giá ở Việt Nam

chuyển giá là gì

Một số văn bản pháp luật quy định về chuyển giá ở Việt Nam như Nghị định số 20/2017/NĐ-CP. Nghị định này quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

Hoặc thông tư 41/2017/TT-BTC hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 20/2017/NĐ-CP đã chính thức có hiệu lực.

Nghị định, Thông tư này là cơ sở pháp lý vững chắc hơn cho công tác đấu tranh chống chuyển giá và khắc phục kịp thời những bất cập của thực tế từ đó đấu tranh chống chuyển giá, chống thất thu NSNN của ngành thuế.

Xem thêm:

Như vậy bài viết đã mang đến cho bạn một số thông tin hữu ích về chuyển giá là gì. Hãy Like và Share để ủng hộ BachkhoaWiki tiếp tục phát triển và sáng tạo thêm nhiều bài viết có nội dung hay nữa nhé!

Chuyên mục: Thuật ngữ kinh doanh